Του Βασίλη Σωτηρούδα, Επιστήμονα Τροφίμων της AgroSpeCom

Σιλό και αποθήκες
Από το καθαρό σιλό στην έξυπνη απεντόμωση
Το φθινόπωρο είναι για πολλές επιχειρήσεις η αρχή μιας νέας περιόδου αποθήκευσης. Νέα σιτηρά εισέρχονται στα σιλό, οι αποθήκες γεμίζουν και μαζί τους επιστρέφει ένας παλιός εχθρός: τα έντομα των αποθηκευμένων προϊόντων.
Το σημαντικό όμως είναι να μην περιμένουμε να δούμε τα έντομα.
Η σύγχρονη διαχείριση των σιτηρών δεν πρέπει να βασίζεται στο «θα κάνουμε απεντόμωση όταν εμφανιστεί πρόβλημα», ούτε στο «κάθε Οκτώβριο κάνουμε απεντόμωση σε όλα τα σιλό». Πρέπει να βασίζεται στην πρόληψη, στην παρακολούθηση, στην έγκαιρη επέμβαση και στην τεκμηρίωση του αποτελέσματος.
Αυτό είναι το σύγχρονο IPM.
1. Η απεντόμωση αρχίζει πριν γεμίσει το σιλό
Ένα σιλό που πρόκειται να δεχθεί καινούργια σοδειά πρέπει πρώτα να είναι πραγματικά καθαρό.
Όχι μόνο ο κύριος όγκος του σιλό, αλλά και:
- πυθμένες και κώνοι,
- μεταφορικές ταινίες και κοχλίες,
- ανεβατόρια,
- σχάρες και αεραγωγοί,
- παλιά υπολείμματα σιτηρών,
- διαρροές γύρω από τα σιλό,
- τυφλά σημεία όπου μπορούν να επιβιώσουν έντομα.
Αυτό είναι κρίσιμο επειδή πολλά από τα προβλήματα της νέας σοδειάς δεν ξεκινούν από τη νέα σοδειά. Ξεκινούν από τους επιζώντες της προηγούμενης περιόδου. Η καθαριότητα αποτελεί επομένως το πρώτο και ίσως το οικονομικότερο όπλο του IPM.
Πριν από τη φόρτωση πρέπει επίσης να αξιολογείται η κατάσταση του χώρου και, όπου απαιτείται να εφαρμόζεται κατάλληλη προληπτική επέμβαση απεντόμωσης.
2. Στο γεμάτο σιλό δεν αρκεί να μετράμε θερμοκρασία
Η παραδοσιακή παρακολούθηση των σιτηρών βασίζεται κυρίως στη θερμοκρασία. Η θερμοκρασία όμως δεν είναι ο πρώτος δείκτης ενός προβλήματος.
Ένα μικρό «hot spot» μπορεί να αναπτυχθεί στο εσωτερικό της μάζας του σιτηρού χωρίς να γίνει έγκαιρα αντιληπτό από ένα συμβατικό σύστημα μέτρησης.
Εδώ αποκτά ιδιαίτερη αξία η μέτρηση του CO₂ μέσα στη μάζα του αποθηκευμένου προϊόντος.
Η αναπνοή του σιτηρού, των μικροοργανισμών και των εντόμων παράγει CO₂. Επομένως, μεταβολές στο CO₂ μπορούν να λειτουργήσουν ως πρώιμη ένδειξη ότι κάτι αλλάζει μέσα στο σιλό. Η Centaur αναφέρει ότι οι μεταβολές του CO₂ μπορούν να ανιχνευθούν σημαντικά νωρίτερα από αντίστοιχες μεταβολές θερμοκρασίας ή σχετικής υγρασίας. (Πληροφορίες Centaur για το CO2)
Η λογική είναι απλή:
Καθαρό σιλό → σωστή αποθήκευση → συνεχής μέτρηση → έγκαιρη προειδοποίηση → στοχευμένη επέμβαση.
3. Από το «βλέπω το πρόβλημα» στο «βλέπω την τάση»
Εδώ βρίσκουμε μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στη σύγχρονη διαχείριση. Δεν μας ενδιαφέρει μόνο αν σήμερα το CO₂ είναι Χ ppm. Μας ενδιαφέρει κυρίως πώς εξελίσσεται το CO₂ με τον χρόνο.
Ένα ενδεικτικό μοντέλο που παρακολουθούμε είναι:

Η πλατφόρμα Centaur Internet-of-Crops® έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να παρακολουθεί δεδομένα από τη μάζα του αποθηκευμένου προϊόντος και να παρέχει προειδοποιήσεις και αναλύσεις.

Τοποθέτηση αισθητήρων μέσα σε σιλό
4. Όταν απεντομώνουμε με φωσφίνη, πρέπει να μετράμε τη φωσφίνη
Η φωσφίνη είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό εργαλείο για την καταπολέμηση εντόμων αποθηκευμένων προϊόντων.
Αλλά η σωστή ερώτηση δεν είναι: «Πόσα χάπια βάλαμε;»
Η σωστή ερώτηση είναι: «Τι συγκέντρωση φωσφίνης είχαμε πραγματικά εκεί όπου βρίσκονταν τα έντομα και για πόσο χρονικό διάστημα;»
Η αποτελεσματικότητα μιας απεντόμωσης εξαρτάται από τη συγκέντρωση, τον χρόνο έκθεσης, τη θερμοκρασία, τη στεγανότητα και φυσικά τη βιολογία και πιθανή ανθεκτικότητα του πληθυσμού. Για αυτό το να μετράμε την πραγματική συγκέντρωση PH₃ είναι πολύ πιο σημαντικό σημαντικό από το απλά να εκτιμούμε θεωρητικά.
Οι αισθητήρες φωσφίνης μας επιτρέπουν την ασύρματη παρακολούθηση της συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια της εφαρμογής. Η τεχνολογία της Centaur έχει αξιολογηθεί σε ερευνητικές δοκιμές σε σιτηρά από το 2019 PubMed. Έτσι η απεντόμωση μετατρέπεται από μία «μαύρη τρύπα» σε μετρήσιμη διαδικασία.

ανακύκλωση j-system σε σιλό
5. Και μετά την απεντόμωση;
Εδώ βρίσκεται ένα σημείο που συχνά ξεχνάμε. Η απεντόμωση δεν είναι το τέλος του προγράμματος. Είναι ένα σημείο μέσα στον κύκλο του IPM.
Μετά την επέμβαση πρέπει να συνεχίσουμε την παρακολούθηση του σιτηρού.
Γιατί;
Επειδή θέλουμε να γνωρίζουμε:
- Αν η επέμβαση ήταν αποτελεσματική.
- Αν εμφανίζεται ξανά εντομολογική δραστηριότητα.
- Αν υπάρχει πρόβλημα σε συγκεκριμένο σημείο της μάζας των σιτηρών.
- Πότε πρέπει να προγραμματιστεί η επόμενη επέμβαση.
- Αν το πρόβλημα αφορά έντομα, υγρασία, μικροβιακή δραστηριότητα ή συνδυασμό παραγόντων.
Η επαναφορά μιας ανοδικής τάσης CO₂ αποτελεί πολύτιμο προειδοποιητικό σήμα για περαιτέρω διερεύνηση.
Σημαντική επισήμανση: το CO₂ είναι εξαιρετικό εργαλείο παρακολούθησης, αλλά δεν πρέπει από μόνο του να θεωρείται απόδειξη επιτυχίας μιας φωσφινοαπεντόμωσης.
Η επιτυχία πρέπει να αξιολογείται με βάση τις πραγματικές συγκεντρώσεις PH₃ και τον απαιτούμενο χρόνο έκθεσης, τις συνθήκες της εφαρμογής και το συνολικό πρόγραμμα ελέγχου.
Το να μας δείξει η συγκέντρωση CO2 ότι απέτυχε μια απεντόμωση, δεν είναι ένα πρόβλημα που λύνεται εύκολα. Διότι με βάση την ετικέτα φωσφίνης (και άρα την νομοθεσία) απαγορεύεται η επανάληψη απεντόμωσης με φωσφίνη στην ίδια ποσότητα σιτηρού. Για τη νέα νομοθεσία στην φωσφίνη, μπορείτε να δείτε αυτό το βίντεο.
6. Το νέο μοντέλο: Precision IPM
Η AgroSpeCom προτείνει μια διαφορετική φιλοσοφία. Όχι: «Έχουμε έντομα → κάνουμε απεντόμωση.»
Αλλά: «Παρακολουθούμε → αναλύουμε → προβλέπουμε → επεμβαίνουμε → επαληθεύουμε → συνεχίζουμε να παρακολουθούμε.»
Ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα IPM περιλαμβάνει:
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ
Καθαρισμός σιλό και εγκαταστάσεων, υγιεινή, έλεγχος διαρροών και σωστή προετοιμασία πριν από τα αλώνια.
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ
Αισθητήρες Centaur για CO₂, θερμοκρασία, υγρασία, παγίδες φερομόνης και επιθεωρήσεις.
ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ
Ταυτοποίηση του εντόμου και αξιολόγηση του πραγματικού κινδύνου.
ΕΠΕΜΒΑΣΗ
Όπου απαιτείται απεντόμωση, με χρήση κατάλληλων εγκεκριμένων μεθόδων: φωσφίνη, εντομοκτόνα επαφής ή άλλες κατάλληλες τεχνικές.
ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ
Μέτρηση της πραγματικής συγκέντρωσης της φωσφίνης, θερμοκρασίας, χρόνου και αξιολόγηση της διαδικασίας.
FOLLOW-UP
Συνεχής παρακολούθηση μετά την επέμβαση.
Η αποθήκη του μέλλοντος «μας μιλάει ήδη»
Το μεγάλο πλεονέκτημα της ψηφιακής παρακολούθησης είναι ότι το σιλό μετατρέπεται από «μαύρο κουτί» σε «έξυπνη αποθήκη».
Τα δεδομένα μπορούν να μας δείξουν τι συμβαίνει μέσα στη μάζα του σιτηρού, όχι μόνο στην επιφάνειά του.
Και όταν τα δεδομένα συνδυάζονται με την εμπειρία μιας εξειδικευμένης επιστημονικής ομάδας απεντομώσεων, τότε η επιχείρηση αποκτά κάτι πολύ σημαντικότερο από έναν αισθητήρα: αποκτά σύστημα λήψης αποφάσεων.
Από την απεντόμωση στη διαχείριση του κινδύνου
Στην AgroSpeCom δεν βλέπουμε την απεντόμωση ως μία μεμονωμένη εφαρμογή. Βλέπουμε ολόκληρο τον κύκλο ζωής του αποθηκευμένου σιτηρού. Αυτό είναι το Precision Pest Management.
Και αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορούμε να περάσουμε από την εποχή του: «Πότε θα κάνουμε απεντόμωση;» στην εποχή του: «Ξέρουμε τι συμβαίνει στο σιλό μας και γιατί παίρνουμε αυτή την απόφαση.»
Στην AgroSpeCom δεν αντιμετωπίζουμε απλώς τα έντομα. Διαχειριζόμαστε τον κίνδυνο.

Απεντόμωση ακρίβειας, με ασφάλεια πάνω από όλα
Επικοινωνία
Η διαχείριση των σιτηρών δεν είναι μια συνηθισμένη υπόθεση. Σε περίπτωση που επιθυμείτε ενημέρωση, εφαρμογή της μεθόδου ή διαχείριση κρίσης, τότε μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο info@agrospecom.gr ή τηλεφωνικά στο 2310 555339, για περισσότερες πληροφορίες.
Με πολυετή παρουσία στον κλάδο και συνεργασίες με αρκετές από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες τροφίμων στην Ελλάδα, η AgroSpeCom διαθέτει την εμπειρία και την τεχνογνωσία να υποστηρίξει αποτελεσματικά κάθε επιχείρηση που θέλει να διατηρήσει την φήμη της και να προλάβει την εξάπλωση των εντόμων ή της αλλοίωσης του προιόντος.

Τηλεφωνικό κέντρο (για όλη την Ελλάδα): 2310555339
Θεσσαλονίκη- Κεντρική & Δυτική Μακεδονία: 6937023731
Ήπειρος – Ιόνιο: 2310543125
Ανατολική Μακεδονία – Θράκη: 6976688035
Βόλος – Κεντρική Ελλάδα: 6936624335
Αθήνα – Βοιωτία – Εύβοια – Νότια Ελλάδα: 6951774841
Ρόδος – Νησιωτική Ελλάδα: 6945238444
E: info@agrospecom.gr
fb: AgroSpeCom
in: AgroSpeCom





